معرفی و نقد کتاب

سمفونی مردگان

سمفونی مردگان نوشته عباس معروفی نویسنده معاصر ایرانی است . این رمان بسیار زیبا در سال ۲۰۰۱ برنده جایزه انتشارات بنیاد ادبی سورکامپ شد.

سمفونی مردگان معروف ترین اثر عباس معروفی است . این رمان به وقایع جنگ جهانی دوم به صورت حاشیه‌ای در اردبیل می پردازد. این کتاب روایت جامعه ایرانی در بین سالهای ۱۳۲۰ و بحبوحه جنگ جهانی و قحطی حاصل از آن در شهرهای شمالی به ویژه اردبیل می باشد. اصل داستان از سال ۱۳۱۳تا ۱۳۵۵ روایت می‌شود.

خلاصه سمفونی مردگان :

سمفونی مردگان روایت زندگی خانواده جابر اورخانی تاجر آجیل است. این خانواده دارای چهار فرزند است . پسر بزرگ خانواده یوسف از بالای پشت بام پرت می شود و تا انتهای عمر به موجودی بین انسان و حیوان بدل می شود ؛ یک تکه گوشت بی‌حرکت که تا پایان داستان وجود دارد . فرزندان بعدی دوقلوهای ماجراساز داستان آیدین و آیدا هستند. آیدین شخصیت اول کتاب است پسری با روح و قریحه ادبی آرام متین و صبور آیدا قل دیگر او همین ویژگی ها را به شکل دیگری داراست فرزند آخر اورهان است شیرین زبان حرف گوش کن و پایبند به اصول پدر.

سمفونی مردگان نقش آیدین و اورهان را پررنگ تر از بقیه شخصیت ها جلوه می دهد. آیدین متفکر دوست داشتنی و فارغ از دغدغه‌های مادی است. اورهان اما در قید و بند مادیات . به شکلی که بخش عمده‌ی حوادث داستان حول طمع و زیاده خواهی مادی او می‌چرخد‌.

آیدین دوستدار شعر و ادبیات و تحصیل در دانشگاه است. پدر خانواده با همه این موارد شدیدا مخالف است. او قصد دارد که آیدین را به کسب و کار ترغیب کند روشی که پیش رو می گیرد کاملاً اشتباه است او توصیه دوستی که ایاز نام دارد در صدد پشیمان کردن آیدین از انجام فعالیت های شعری و ادبی است . جابر اورخانی کتاب ها و اشعار آیدین را به آتش می‌کشد . همین مسئله باعث می شود آیدین از خانه برود و چندین سال دور از خانه در زیرزمین کلیسائی اقامت کند . او قصد دارد با نجاری کردن در همین زیرزمین پس‌انداز قابل توجهی جمع کند تا بتواند به تهران رفته و وارد دانشگاه شود . همه آرزوهای آیدین در رفتن به دانشگاه خلاصه می‌شود.

در این بین با دختری ارمنی به نام سورملینا آشنا می شود که مسیر زندگی اش را تغییر می دهد. آیدا قل دیگر آیدین با شخصی به نام آبادانی ازدواج میکند و از خانواده دور می شود . در کمال ناباوری آیدا خود را میسوزاند و می میرد . مرگ آیدا آیدین را به شدت تحت تاثیر قرار می دهد.

آیدین در نهایت با سورملینا ازدواج میکند و صاحب فرزند دختری می شود . سورملینا فوت میکند. آیدین با خاطره او سال‌ها زندگی می کند . اورهان برادر کوچکتر به خاطر به دست آوردن مغازه آجیل فروشی دست به هر کاری میزند او با ترفند به آیدین مغز چلچله می خوراند . آیدین مشاعرش را از دست می‌دهد و دیوانه می‌شود . این همان چیزی است که اورهان می خواهد . با این وجود اورهان هیچ وقت رنگ خوشی در زندگی نمی‌بیند. در نهایت داستان اورهان برای از سر راه برداشتن آیدین که مدتی است در شهر مردگان زندگی می کند به دنبالش می رود اما موفق نمی شود او را پیدا کند اورهان گرفتار در برف و سرما شده و در نهایت می میرد . این پایان داستان زیبای سمفونی مردگان است.

عباس معروفی

فلش بک های عباس معروفی در سمفونی مردگان :

سمفونی مردگان با فلش بک های بسیار زیبای عباس معروفی شکل می گیرد . این کتاب به خاطر اینکه ریتمیک مثل سمفونی ادامه پیدا می کند و هر چیزی در جای مناسب خودش به کار برده می شود سمفونی نامیده شده است. همه‌ی اعضای خانواده اورخانی می‌میرند . جز آیدین که سرنوشتش نامشخص می‌ماند . پس این سمفونی ، سمفونی مردگان است. جذابیت داستان بیشتر به خاطر این است که شما با چند راوی سر و کار دارید کتاب به چهار قسمت تقسیم شده است چهار موومان . هر یک از این قسمت ها از زبان یک راوی نقل می شود سمفونی مردگان کتابی است که باید آن را با دقت بخوانید ؛ زیرا اگر لحظه ای خواننده حواسش پرت شود متوجه داستان نخواهد شد . همین مسئله گیرایی داستان را به شدت زیاد میکند.

نماد پردازی های عباس معروفی :

سمفونی مردگان سراسر نماد است . اردبیل به عنوان نماد کشور ایران در زمان جنگ جهانی دوم است کشوری که از شمال به وسیله روس ها و از جنوب با انگلیسی ها مورد تهاجم قرار گرفته است . برف و سرما که در همه جای داستان حضور دارد نماد خفقان و دلمردگی اعضای جامعه است .

برف از از اندازه بیرون رفته بود . همین برف لعنتی که من را هم آواره کرده ، روزها هوا ابری بود و شب تا صبح یک نفس می بارید . برف نماد دلمردگی جامعه

آیدین به عنوان شخصیت اول داستان نماد کسانی است که با دیگران متفاوت اند و در پی تغییر و تحول اساسی با آموزش و بالا بردن سطح آگاهی‌شان هستند . همه ما می‌دانیم که اینگونه افراد دشمنان زیادی دارند .همیشه کسانی هستند که بخواهند سر راه این افراد موانع مختلف ایجاد کند. آیدین دقیقا به همین درد مبتلا می‌شود.

برادرکشی :

تم برادرکشی در سمفونی مردگان کاملاً بارز و مشخص است. اورهان در ابتدا برادرش یوسف را که دیگر کسی برای مراقبت از او وجود نداشت به بیابان می برد و او را با سنگ می کشد . در قسمت دوم قصد دارد که آیدین رانیز بکشند تا همه ثروت پدر را تصاحب کند. هرچند موفق نمی شود و خودش می میرد اما این تم برادرکشی در داستان سمفونی مردگان کاملاً هویداست. انگار که عباس معروفی به این تم با دقت بیشتری پرداخته است . کاملاً طبیعی به نظر می رسد که او دوست دارد با این تم به خوانندگانش مسئله مهمی را یادآور شود . ما از ابتدا با برادرکشی پای به جهان هستی گذاشته ایم برادر کشی هابیل و قابیل که فرزندان آدمند . انگار که نسل بشر هم این برادرکشی را در خود غریزی کرده است. این تم در کتاب فریدون سه پسر داشت نیز کاملاً قابل رویت است و اساساً این کتاب هم حول این مسئله می چرخد.

دلش می‌خواست حالا که تصمیم گرفته تا آخرش برود ، کار را یکسره کند و آن وقت بی دغدغه‌ی آیدین به بدبختی خودش برسد. این را می‌دانست که به راحتی می‌تواند او را به یک جا بندد…در برف رهاش کند. برادرکشی / سمفونی مردگان ص ۷۱

آرزوهای پوچ :

در کتاب سمفونی مردگان با آرزوهای زیادی رو به رو هستیم جابر اورخانی آرزو دارد پسرانش جانشین خوبی برای او باشند. آیدین آرزو دارد که وارد دانشگاه شود ؛ مادر خانواده آرزو دارد پسرانش باهم به خوبی رفتار کنند و آیدین سهم خودش را از زندگی بردارد ؛ همه این‌ها در نهایت به ناکامی منجر می شود. ما هیچ کدام از آرزوهای شخصیت های داستان را برآورده شده نمی بینیم. همین مسئله آرزوهای پوچ و بر باد رفته در داستان را به ذهن متبادر می کند. انگار که دنیا در تلاش است که هیچ یک از آرزوهای اشخاص داستان به حقیقت نپیوندد .

زن ستیزی در سمفونی مردگان :

در کتاب سمفونی مردگان با نقش کمرنگ زنان و تأثیر آنان در داستان مواجه هستیم. مادر خانواده با وجود دلسوزی بیش از حد برای آیدین موفق نمی‌شود از او حمایت کند . آیدا دختر خانواده در نهایت سکوت و دلشکستگی میمیرد.

پدر آن خوی سرکش و شلوغش را در طول زمان خرد می کرد . در برابر تمام هیجانات روحی او می ایستاد و از او دختری آرام و رام می‌ساخت اما به تنهایی حریف او نمی‌شد . از مادر کمک می گرفت و از او می خواست که آیدا را در آشپزخانه تربیت کند … و آیدا در آشپزخانه نمی کشید و با تنهایی وحشت بار خو می گرفت .

موومان دوم ؛ ص ۹۱

سورملینا همسر آیدین تنها زنی در داستان است که کاملا زنانه رفتار می کند . شاید همین مسئله باعث شود که آیدین عاشق و شیدای او شود.

خانم سورملینا اجازه می دهید که شما را دوست داشته باشم؟ گفتم اختیار دارید! و توی دلم گفتم دوست داشتن که اجازه نمی خواهد!

در نهایت با دو دسته نمی شود بحث کرد آدم با سواد و آدم بی سواد! 
این بهترین جمله‌ی کتاب بود از نظر من. پیشنهاد میکنم از خواندن این رمان شاهکار لذت ببرید .

به نظر شما نقاط ضعف و قوت این کتاب چی بود؟

دانلود pdf و کتاب صوتی سمفونی مردگان

دوستان عزیز کتاب سمفونی مردگان رو که توسط اعضای گروه برای ما ارسال شده می تونین از داخل کانال دانلود و مطالعه کنین.هم کتاب صوتی موجود هست هم pdf .فعلا لینک مطلب در کانال رو قرار میدم و به زودی لینک مستقیم.

دانلود رایگان کتاب سمفونی مردگان دانلود کتاب صوتی سمفونی مردگان
کانال تلگرام کانال تلگرام
برچسب ها

مهناز سپه وند

مهناز سپه وند ، معروف به مه بانو ، ارشد ادبیات .معلم ، شیفته حافظ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن